YÖS nədir?
YÖS Türkiyə universitetlərinə əcnəbi tələbə statusu ilə daxil olmaq üçün nəzərdə tutulmuş imtahandır. Azərbaycan vətəndaşları bu statusa daxildir, yəni türk tələbələrin verdiyi YKS imtahanına girmək məcburiyyəti yoxdur.
İki əsas variant var:
- TR-YÖS — ÖSYM tərəfindən mərkəzləşdirilmiş qaydada keçirilən imtahan. Nəticəsi onu qəbul edən bütün universitetlərə göndərilə bilər.
- Universitet YÖS-ü — İstanbul Universiteti, Ankara Universiteti, Ege kimi bir çox universitetin öz imtahanı. Nəticə yalnız həmin universitetdə keçərlidir.
Bəzi universitetlər, xüsusən özəl olanlar (Koç, Sabancı, Bilkent və s.), YÖS əvəzinə SAT balını və ya attestat orta balını qəbul edir.
İmtahanın strukturu
TR-YÖS «Temel Öğrenme Becerileri» adlanan bir testdən ibarətdir. Suallar iki blokda toplanır:
| Blok | Nəyi ölçür | Tipik mövzular |
|---|---|---|
| Riyaziyyat | Hesablama və məsələ həlli | Ədədlər, tənliklər, nisbət və faiz, çoxhədlilər, funksiyalar, ehtimal, həndəsə, analitik həndəsə |
| Məntiq (IQ) | Abstrakt düşünmə sürəti | Fiqur ardıcıllıqları, kublar, qatlama-açma, cədvəl və qrafik oxuma, ədəd sıraları |
Sual kitabçası bir neçə dildə təqdim olunur, buna görə də türk dilini bilməmək imtahan üçün maneə deyil. Ancaq təhsil türk dilində olacaqsa, qəbuldan sonra TÖMER dil sertifikatı (adətən C1) və ya hazırlıq ili tələb olunur.
Qeydiyyat və təqvim
- İmtahan tarixləri elan olunur — TR-YÖS üçün ÖSYM, universitet imtahanları üçün isə həmin universitetin saytı izlənir.
- Onlayn qeydiyyat açılır: pasport məlumatları, şəkil və ödəniş.
- İmtahan mərkəzi seçilir. Bakıda da imtahan mərkəzləri təşkil olunur.
- Nəticə elan olunduqdan sonra universitetlərə müraciət dövrü başlayır.
- Qəbul siyahıları mərhələli açıqlanır — birinci siyahıda yer almasanız, əlavə yerləşdirmə dövrləri olur.
Qeyd: tarixlər və qəbul şərtləri hər il dəyişir. Müraciətdən əvvəl rəsmi mənbədən yoxlamaq vacibdir.
boxcollege YÖS hazırlığı
YÖS-də uğur iki şeydən asılıdır: mövzu üzrə möhkəm baza və vaxta qarşı sürət. Proqramımız hər ikisini ayrıca işləyir.
- Baza mərhələsi: riyaziyyat mövzuları sıfırdan, məktəb proqramına bağlı olmadan.
- Məntiq bloku: IQ sual tiplərinin təsnifatı və hər tip üçün həll şablonu.
- Sürət təlimi: vaxt limiti ilə mini-testlər, sual seçmə strategiyası.
- Sınaq imtahanları: real formatda, sıralama və bal proqnozu ilə.
- Universitet seçimi: balınıza uyğun universitet siyahısı və müraciət dəstəyi.
Yalnız Türkiyə hədəfiniz varsa — YÖS. Türkiyənin özəl top universitetləri və ya başqa ölkələr də planınızdadırsa, SAT daha çevik variantdır. Bəzi tələbələr hər ikisini verir və müraciətdə daha yüksək nəticəni istifadə edir.
Tez-tez verilən suallar
YÖS imtahanı hansı dildə keçirilir?
TR-YÖS sual kitabçası bir neçə dildə, o cümlədən türk və ingilis dillərində təqdim olunur. Suallar əsasən riyaziyyat və məntiqdən ibarət olduğu üçün dil biliyi tələbi minimaldır.
YÖS balı ilə hansı universitetlərə girmək olar?
TR-YÖS nəticəsini qəbul edən dövlət və özəl universitetlərin siyahısı hər il yenilənir. Bəzi universitetlər isə yalnız öz YÖS imtahanının nəticəsini qəbul edir — buna görə hədəf universitetlərinizi hazırlığın əvvəlində müəyyənləşdirmək lazımdır.
YÖS-də ingilis dili sualı varmı?
Xeyr. YÖS-də dil imtahanı yoxdur. İngilisdilli proqram seçirsinizsə, ayrıca IELTS/TOEFL sertifikatı və ya universitetin öz dil imtahanı tələb olunur.
Türk dilini bilməsəm oxuya bilərəmmi?
Bəli. İki variant var: ingilisdilli proqram seçmək və ya türkdilli proqrama qəbul olub bir illik TÖMER hazırlığı keçmək. Azərbaycanlı tələbələr üçün türk dili adətən bir semestrdə mənimsənilir.
YÖS-ə hazırlıq neçə ay çəkir?
Riyaziyyat bazası yaxşıdırsa 4–6 ay, sıfırdan başlayanlar üçün 8–9 ay. Ən çox vaxt məntiq bloku və sürət təliminə sərf olunur.